281




NOTA
I¬ Meıſter ‧ heínrıch ‧ Teſchler ‧


ch han vertrıben dıe mınē 
A¬ch herter mv̊t · was 
1
wem von lıebe frvnt¬
lıch meínen ſı beſchehē
der froͤwe ſıch ſo lıeb ge=¬
ſchehener ſachen · mır 
ıſt des zeſınne vnd wıl 
ſın ıemer ıehen · es mvge vıl froͤıde an 
recht gemv̊ten man wol machen · ſwer 
von lıebe ıe ſoͤlher wunne teıl gewan ·
vnd er das mıt zvchten toͮgen tragen 
kan · ſecht der dvnket mıch zer welt 
eın ſelıg man · vnd ſol ım wol vō ſchul¬
den alles truren ſwachen ·
2
ette ıch ſender man ıe ſoͤlhes lıebes 
ıcht vō eínes herzen lıeben wıbes 
gvͤte enpfangen · ſo hette ıch beſcheıdenlı¬
cher froͤıden pflıcht · oͮwe nv mv̊ſ mıch ma¬
nıger ſchoͤnen zıt erlangen · ſıt das eín
wıb ze lıebe mır er kôs das ıch noch von 
ır ſten alles lıebes blôs · we wer koͤnde mır 
an froͤıden ſın genos · ob mır von herzelıe¬
be ıcht lıebes were ergangen
3
elıg wıb ıch bın noch gar der ſelden 
arn · das mır von dır ıe wurde eín 
kleínes vngemvͤte · des la mır vıl ſendem 
manne wıder varn · lıeblıcher dıngen ette=¬
ſwas von dıner gvͤte · ſıch ſo wırde ıch aller 
froͤıde wol gemeıt · vnd ın hohem mv̊te wuͤ¬
tend âne leıt · vn̄ ıe doch mıt fv̊ge ín der be¬
ſcheıdenheıt · ſo das ıch díner eren nıemer 
⁋ mıſſē huͤte ·4
beſten tage zıt da her von eínen kínde · 
got weıs wol nít wan ín der lıeben dıenſte 
gar · vn̄ bın ır doch vnwerder nv danne
doch ıchs erſt began · ıch bın belıben · alſo  
da her das ıch von ır nıt dankes vínde · ſı 
ſtet gegen mır vıl leıder aller gvͤte bar ·
das hat geſwachet ſere mıch vıl helfelo¬ 
ſen man · oͮwe ıa dachte ıch do ıch ſı des
erſten mır erkos · ſı hette wunder gvͤte 
vnd were oͮch mılter ſınne · wıe es dar 
vmbe ſı des bın ıch ſıt wol woꝛden ínne · ır
vngenade ıſt ſunder ſchulde gegen mır
⁋ alze gros5 
hat dın dv gvͤtlıch geſtalte zuchte
rıche · nıeman enwîſſe mır ob mıch des
wunder neme · ıch han ſo lange her gedıe¬
lxxxı ‧



G¬ ın ıch unfro ſıch 
meıſt̾ ‧ heínr ‧ teſchl̾ ‧
net ır edlen werdēkeıt · des war ſı tůt an 
ır getruwem ſtetem frunde vn mınneklı¬
che · vnd ander danne gv̊tes wıbes gvͤte 
zeme · das ſı nıcht achtet míner lange=¬
wer̄den arebeıt · ob ıchs mıt hulden ſpꝛechē 
tar · ſı hat geſvndet ſıch · vnd hat vıl groſſe 
herte an mır da her begangen · das ıch ıe 
was dvr ſı mıt ſender not ſo gar bevan=¬
gen · vnd ſı dar vnder eín vıl lutzel nıe 
⁋ getroſte mıch6
welt dv ſchulde ıſt der vıl mínne¬
klıchen ſvͤſſen · hette ıch gegen der ıe mıſ¬
ſe varn bı mínen tagen · ſo hette ıch noͤte 
zıt gedınge vnd arebeıt verloꝛn · were es 
alſo · ſon ſolte ſı mır nıemer ſende ſwere 
buͤſſen · wan das ıch ıemer wernde ruwe 
ſolte tragen · ſıt aber ıch ıe gegen ır noch 
alle vnfůge habe verloꝛn · vnd ıe das beſte 
habe getan ſol mıch das nıt gevromen · ſo 
lat uch wol gemůten lute das erbarmen ·
des ıch von rechte rıchen ſolte das ıch des 
můs armen · vnd das mır truren kvmet da 
von mır froͤıde ſoltē komen ·
v̊t wıb ſıt ıch dın kunde alreſt ge¬
ot weıs wol ın verdıente níe den 
has · den dv âne alle míne ſchulde ·  7
eı ſchoner grůs heı loſer oͮgen blık ·
oͮwe vıl mınneklıches lachen · wıe 
hant ır mıch ſo gar verlaſſen vn̄ verkoꝛn · 
ıch bın gevallen ín der ſoꝛgen ſtrık · vō dıen 
vıl ſchedelıchen ſachen · das ıch uch ſvnder 
míne ſchulde han verloꝛn · vıl ſelıg wıb 
gar vnuerſchulde lıde ıch dınen zoꝛn ſol 
der an mır gewínnen wernden ſık · das 
tůt mın leben alſo verſwachen · das ıch vıl 
lıeber wolte ſın noch vngeboꝛn ·
8
vıe · ſıt wer dv mır ín mínem můte ·
das lıebſte lıeb zer welte alleíne vn̄ keı=¬
nes me · nach dır gewarb ıch offenbares 
níe · dv zucht was ıe ın mıner hůte · noch 
enbın oͮch nıt der eıner daſſín vbel erge ·
dıe ſıch von wıben ruͤment anders danne 
ín wol anſte · durch dıch ſpꝛach ıch lob allē 
wıben ıe · dvr dıch gedachte ıch ır ze gůte ·
durch dıch tet mır ır ere wol ır laſter we ·
9
vıl lıebeſt alles lıebes haſt an mıch geleıt ·
NOTA
282


NOTA
NOTA
dvr luchtıg míner oͮgen ſpıegel glas ·
ſıt ıch den unuerſchulte dulde · ſo tůs dur 
wıbes guͦte vnd ſwende mıne leıt · gıb 
mır her wıder des mıch beroͮbet hat dín 
werdekeıt · des ıe mın ſendes herze gern¬
de was · ıch meın dın wunnebernden hul¬
de · dıe dv mır haſt můt wıllend âne recht 


ıe voꝛ do was mín 


⁋ verſeıt ·10
wúnſchen alles ſo · das ıch dıe lıe¬
ben ſolte ſehen · do was ſı gůt vnd ıch ır 
guͤte vro · ſıt her ıſt mır von ır beſchehē ·
das ıch nu eın anders loͮbende bín · das 
heıſſet oͮwe das ıchs ıe geſach · wer moch¬
te haben ſo ſenften ſın · das ín nıt můte 
ſolıch vngemach als mır ín weıs dvrch 
was von ır beſchıcht · nu wıe dv ſwere 
ſı getan · des kan ıch tumber mıch entha¬
ben nıcht · dv welt dv mvͤſe es kunde han ·
11
R reınen wıp ır wol gemůten man · ver¬
nemet von ır mın ſênde klage · ıch habe 
ır als ıch beſte mıch verſan · gedıenet alle 
mıne tage · vnd han ſwıe es ze leſte doch 
gevar · dıe zıt vnd oͮch des lıbes arebeıt · ane 
allen valſch mıt truwen gar · vnd oͮch 
mıt rechter ſtete an ſı geleıt · oͮwe nu tůtz 
alreſt dem gelıch ſam ſı nít wıſſe wer ıch 
ſı · ıſt danne mín ſang dur not nít klage=¬
rıch · ſıt ıch gegen ır bın ſchulden frı · 12
och klag ıch eínes das mır naher gat ·
das mır vıl ſcham vnd ſmerzen 
bırt · der grůs den al dv welt von ır enpfat ·
des nıeman gůter ane wırt · ſecht der ſel¬
be ıſt mır von ır verſeıt · des ſunderbaren 
ıch geſwıgen wıl · der mıch doch wılent 
nıt vermeıt · des ıch von ır genaden hette 
vıl · nun kan ıch leıder anders noch enmag
wan alder welte ſıs geklaget · das truwe 
ſtete vnd alſe manıg tag · ſo krankes lo=¬
nen hant beıagt ·
13
afen mínne wıe haſt dv mır ſo getā ·
ſolhen růf vn̄ klage ıch noͤte vō 
dır han · wan dv wıſteſt mıch von des vn¬
gemach · vnd rıete des ıſt lange mır an eín 
wıb · das ıch dar er gab · das herze vn̄ alle 
den lıb · we was ıch do troſtes mıch ze dıch 
verſach · dar dıent ıch ſıt das ıch mın ſtete 
nıe zerbꝛach · oͮwe leıder das hat mıch v̾¬
uangen nıcht · wan das man mıch trurıg 
vnd verdoꝛben ſıcht · da von das mır hel¬
fe nıe von dır beſchach ·
n¬v trachte mınne ob ıch von dır dur 
not nıt klage · Swa ıſt mın froͤıde 
hın vn̄ mıne beſten tage · deſt ane allen 
dank von dínen ſchulden vur · Got weıs 
wol das ıch mıch nıt verſınnen kan · ſıt 
das ıch mıs lıebes mínne alreſt began · daſ 
ıch das mıt keínen ſachen ıe verlur · daſ 
ıch gegen ſteter mínne · ſo wernd vnlıebe 
ſpur · mınne woltoſt dv mır noch zeſtat=¬
ten komen · ſwıe groſſen ſchaden ıch dın̾ 
ſınne habe genomen · wıe gerne ıch vf 
beſſerunge das verkur ·
F¬roͮwe mınne ıch wıl dır noch getru¬
wen bas · hılf dur díne guͤte mır er¬
werben das · das mıch dv lıebe ır mínne ín 
ſolher mâſſe wer · das ıch ır lıeb echt ínrēt¬ 
halb des des h̾zen ſı · vn̄ ſı wılent tuͤge frv
fruntlıch gruͤſſen bı · vn̄ ıch ır lıbes mínne 
vf ır genade enber · ſı muͤſſe mıch vergen 
ob ıch ır anders ger · lıeb voꝛ allem lıebe ſe¬
lıg vroͮwe mın · dur díne tugent ſo tů 
mır ſoͤlhe mínne ſchín · der bín ıch dín ſwıe 
dv mır ſıſt ze vollem wer ·
S¬ı ıehent ıch habe doch vollen teıl · der 
welte volge vn̄ oͮch dıe kvnſt · war 
vmbe ıch ſwıge vn̄ nıt enſínge als wılent 
e · ſı redent ır zvcht got geb ın heıl vn̄ das 
es ın gegē lıebes gunſt · bas danne mır 
noch gelungen ſı ze leſte erge · ín zwıuel 
nıt vn̄ wuſten ſı · wıe rechte krank dar an 
geweſen ıſt mın gelınge ſı ſtuͤnden mır des 
alle bı · das es mır not tůt das ıch ſwıge 
vn̄ nıt enſínge ſus wunder níeman ob ıch 
ſanges abe geſte ·
A¬ ls mır ın dıe gedanke kumet · was 
ıch ır lıebe ſchaden habe · dur dıe mī 
herze ſeneclıchen kumb̾ treıt · vn̄ mıch das 
nıe nıt hat gefrumet · wan das ıch bín ge¬
wachſen abe an froͤıden dv der welt ıe was 
von mır bereıt · ſo wırde ſınne vn̄ wıtze 
bar · wıe mocht ıch danne geſíngen vs ſo 
truͤbem můte · mın neme ır helfe beſſer 
NOTA


NOTA
NOTA
war · das mır doch etteſwas von ır beſchehe 
ze gůte · ſo ıſt mın froͤıde vn̄ al mín ſıngē 



⁋ hín geleıt ·
ıd das ıch nu nít
bꝛıngen mag · der welte froͤıdenrı¬
chen ſang · des war ſo můs oͮch klage ſan=¬
ges ſín geſwıgen · ob ıch des ıe da her ge¬
pflag · dar an ſo was mın wıtze krank ·
das můs nu hınnen vur vō mır gerůwet 
lıgen · was toͮg ze ſange eın truͤbes kla¬
gen · eín ſufteberndes lıet eín froͤıdelos ge¬
doͤne · geſchıcht mır leıt ıch wıls gedagē ·
kumet lıeb mıt froͤıdenrıchem ſange ıch 
das bekroͤne · vō dırre zıt ſo můs der ſıtte 
an mır geſıgen ·
ín wachter ſang dv nacht wıl hín ·
wol uf ſwer ıender toͮgen lıt vn̄ ſı 
gereıt ıch ſıche den tag vf dꝛíngen · her¬
ze vn̄ gedank · vn̄ al den ſın twınge er 
vō lıebe deſt mın ſtrıt · vur kvmftıg leıt
vur ſtarkes mıſſelíngen mâſſe ſıch alſo 
der mınne das vnmâſſe nıt gelıge ſo 
das er nach vngewínne dur ſın lıeb ze lā¬
ge ıcht lıge dur got wol vf eſt ſcheıdens 
zıt beſcheıdenheıt dv hoͤꝛet zallen dıngē ·
S¬o we mır tag der kunfte dín dv v 
vroͮwe vs truͤbem můte ſpꝛach ıa wılt 
dv mıch der hoͤchſten froͤıde pfenden dv bıſt 
eın ſlag der froͤıden mın · ſo leıde mır noch 
nıe geſchach oͮwe ſıt dıch nu níeman kan 
erwenden ſo wache vrunt mín trut ge¬
ſelle troͤſte mıch vıl ſenedes wıb ıch vurh¬
te des d̾ar tag d̾ welle mır enpfroͤmden 
dínen lıb das ıſt mın hoͤchſtes vngemach
nu wache vn̄ ſıch dv nacht dv wıl ſıch endē ·
D¬er ſelben ſtunt wart nıt geſpart da 
wurde nahen bı gelegen froͤıde vnde 
ſpıl ergıeng da von ın beıden da tet ın=¬ 
kunt ır edel art wes lıeb bı lıebe ſolte pfle¬
gen do was das zıl · das ſı ſıch můſten ſcheı¬
den ſıch du zweı gemeínen mıt beſcheıdē¬
lıchen ſıtten doch můſton ſu ſıch ê vereínē 
das ſı ſıch nıt lange mıtten des wart da 
ſıcherheıt gewegen mıt truwen vıl vnd 
oͮch mıt manígen eıden ·
roͮwe mınne nach der groſſen ſwere
mıner ſeneden ıe getragenen arbeıt ·
der ıch nulıche vıl vnſanfte entladen bín ·
dem gelıch als ıch nıt muͤde were · haſt dv aber 
alze balde vf mıch geleıt · des ſıch erkumet 
mín lıb mín herze vn̄ al mın ſín · Jch meíne 
eıns reínen ſuͤſſen wıbes nuwen mınnēlaſt · 
oͮwe war vmbe haſt dv lıebe das getan · Jch 
bín doch dem noch ſender ſwere ſelten ıe ge=¬
bꝛaſt · dv ſolteſt mıch bıllıche eın teıl gerůwen 
lan · dın laſt ıſt mır kume tragebere · von der 
e · getragenen burde vnſenftekeıt · dv hat mır 
lıb vn̄ al den můt vıl nach da hín ·
F¬roͮwe mınne gewaltıg meıſterınne ·
ſıd dín wılle an mır dekeíne maſſe en¬
kan · ın muͤſſe ſenede not nach werdem wıbe 
tragen · ſo gerůche des das ıch gewınne dıne 
helfe dıe ıch leıder nıe gewan · tů mıch dur 
dıne guͤte beſſer heıl beıagen · danne dv ín mı¬
ner alten ſache teteſt wılent ê · nu tů mır 
zweíjer bůſſen eíne vn̄ habe dank · du fuͤge 
das der lıeben werde mır gelıche we · vnd 
vns gemeíneklıche twınge dın getwang · 
oder nım von ır dıe míne ſınne · das ıch mın¬
nen vrı werde von vn̄ eín ledıg man · deſwar 
ſon mag ıch arges nıt von dır geklagen ·

U¬roͮwe mınne wol mıch ıemer mere ſıt 
das mıch betwíngen ſulen dınu bant · 
das das vmb eın ſo rechte ſelıg wıb geſch¬
ıcht · des ſag ıch dır lob genade vn̄ ere das 
du haſt mın herze an ſoͤlhe ſtat geſant da 
man bı ſchoͤne vıl vn̄ wunder guͤte ſıcht · 
vn̄ da dv ſchoͤne mınneklıche zır geſellet 
hat · vn̄ oͮch der guͤte ſtet guͤtlıch gebaren 
bı · da man ze vollen víndet ſwas ze lobēne 
an werdem wıbe ſtat · vn̄ da man alles val¬
ſches âne ıſt vn̄ frı · Suͤſſe mınne nu gıb mır 
rat vn̄ lere · wıe ıch ır mıt ſchoͤner fůge tů 
bekant · das ıch ſı mınne ane aller valſcher 
alſcheloſer mınne  ⁋ lıebe pflıcht ·
kraft · trage ıch eínem wıbe · ſtılle vn̄ 
âne ır wıſſent maníge ſtunt · da bı tůt mıch 
kumber haft · an můte vnd an lıbe · das ıch 
ırs nıt tar gemachen kunt · ſı ıſt der eren alſe 
rıche gar · vn̄ hat ır ſo wunder · das mıch das 
tůt under · ſo das ıch genenden nıt getar ·
D¬ annoch ıſt eín ander not · das ıch der en¬
gelde · ſoͤlher voꝛchte wırt ıch níem̾ 
NOTA


NOTA
NOTA
vrı · das ır lıeblıch munt ſo rot · mıch vs=¬
zoꝛne melde · ſwıe guͤtlıch er doch geſtellet 
ſı · ſecht dv voꝛchte tůt mıch oͮch verzagē ·
das ſı nıt wırt ínne · míner ſteten mínne
dıe ıch ır lange toͮgen habe getragen ·

W¬ afen das ıch ſeneden pın · ſo vergebe¬

3
lſus ıſt dv lıebe mır · ſunder valſch mıt 
truwen · lıeb das ſıs nıt weıs noch nıe  
bewant · dıſe lıebe wıl ıch ır ıemer gerne
nuwen · was danne ıſt mın lıebe ır nıt be¬
kant · vn̄ ob mır dar vmbe we geſchıcht ·
dulde ıch da vō ſmerzen · lıbes vn̄ herzen
doch mínne ıch ſı deſte mínre nícht
ne lıde · ſam ıch her vıl ofte habe gelıt=¬
ten · durch dıe lıeben vroͮwē mın · ſo das ıch 
vermıde · ſam ıch nu vıl lange habe ver¬
mıtten · das ıch ır davon nıe nıcht gewůg ·
ach ıch toꝛe tumber · das ıch dıſen kumber
ıe ſo lange vn endelıch getrůg ·
W¬ıe das mın vnwıſer můt · ſıch des nıt 
bedenket · mache ıch ır mın leıt mıt fů¬
ge erkant · das ır das nıt ſchaden tůt · noch 
an eren krênket · dar zv̊ hat vro ſelde an ſı 
gewant · ſo vıl ſuͤſſer guͤte vn̄ ſênftekeıt · das 
ıch vmb dıe ſchulde · vō ır nıt endulde melde 
noch keın ander herzeleıt
L¬ ıchte erget mır lıebes ıcht · weıs dv 
wol getane · gegen ır mın vıl ſênedes 
vngemach · anders wırt der lıebe pflıcht · 
alles endes ane waffen denne das ıchs ıe 
geſach · neín dur got lat ſtan ıch wıle doch 
eſ · mıt gefůgen díngen ır ze kunde bꝛíngē · 
vf ır mılten guͤte ſwıes er ge ·
roͤıden bılde vn̄ ır geberde froͤıden=¬ 
ſchín treıt uſſerthalb der welte mın 
voꝛ mın lıb · da bı rnıget mıt beſwerde toͮ¬
gen ínnerthalb das herze durch eín ſelıg 
wıb · von der vngenade ıch vınde · nıt wā 
werndes leıdes pın · ſo bín ıch der welt ge¬
ſínde · der tůn ıch mın froͤıde ſchın · vnd ıe 
doch mıt der geverde · das das herze duldet 
leıt der froͤıden wıder kıb ·
S¬vs můs ıch mıch froͤıden twıngen · dur 
der welte lıebe · doch ıſt ſolchu froͤıde 
eın nıcht · dv mıt ſo verdachten dıngen vn̄ 
mıt trugelıſten nach der welte gunſt ge¬
ſchıcht ſo der lıb der welte lachet · ſo ıſt 
es vmb das herze alſo · das es ín den ſoꝛgē 
krachet · ſoͤlcher froͤıde bín ıch vro · moͤcht 
ıch troſt vō lıebe errıngen · ſo hette ıch mıt 
beıden wârer gantzer froͤıden pflıcht ·


L¬ wıe froͤmde mın 
L¬ ıeb dır ſol nıt weſē 
33
elt nv lach mích des genıeſſen · das 
ıch díner froͤıden ıe leıter vn̄ venre 
ıe was · vn̄ ſolt mır mıt wunſch erſchıeſ¬
ſen · vn̄ mıt woꝛten gegen der lıeben der 
ıch níe vergas · das ſı mır von ſêndem leı¬
de · mınen vngetroſten můt · dvrch ır ſvͤſ¬
ſen guͤte ſcheıde · welt ob ſı bdvrch adas dı
dıch tůt · ſo wıl ıch dır erſt vf ſlıeſſen froͤı¬
den hoꝛt das dv von mır nıe wurde er¬
⁋ froͤıet bas ·
lıb der mınneklıchen ſuͤſſen ſı · mín 
herze ıſt ır doch ſtete bı · Das ıch ſo gar 
ſelten zv̊ zır kere · das laſſe ıch gotweıſ 
wol durch ır ere · das ıch dıe behalde vn̄ 
nıt verſere · ſı wıſſe enwere das · ıch 
wonte ır bı bas vn̄ bas · Swıe froͤmden 
mın lıb et c̾ ·
D¬ vrch gůt vn̄ fur arger hůte mel¬
den ſıcht man bı der lıeben mıch ſo 
ſelden · des ſol ſı mıch laſſen nıt engelten · be¬
denket ſı ſıch wol · dur reht ıch des geníeſ¬
ſen ſol · Swıe froͤmde mın lıb ⁊c̾ ·
W¬as geſchehe der hůte du mıch ſcheı=¬
de · vō ır ſchoͤneſ lıbes oͮgenweıde · loͮb 
gras blůmen oͮwe walt vn̄ heıde · du dun¬
kent mıch eín nıcht · gegen mınes lıebes 
angeſıcht · Swıe froͤmde mın lıb et c̾ ·
ıeb du haſt mıch gar gewert · ſwaſ 
lıebe ıch han ze dır gegert · deſ haſt 
du dıch dur mıch uerwegen des ſı mín 
lıb vnd al mın leben ze wıder gelte dır 
ergeben · der ſolt du gar vur eıgen pflegē ·
hıer under ſıſt gemant an truwe an ſtê¬
te · der pflıg gegen mır als du vıl ger¬
ne ıe tete · ſo wıl oͮch ıch du beıde dır · vs 
herzeklıcher lıebe gır · mıt voller _____ 
⁋ wıd̾ wegen ·
leıt · ob ıch dıch truwe vn̄ ſtetekeıt ·
gegen mır ze leıſten habe gemant · das 
kumet vō mıſſetruwen nıht · das weıs 
der ın du herzen ſıcht · mır ıſt dín můt NOTA
NOTA


dın h̾ze erkant · ſo rechte gantz ſo ueſt vn̄ 
ſo uermeſſen · das du nıcht truwe vn̄ ſtete 
macht vergeſſen · das ıch das weıs ſo ſıch̾¬
lıch · das ıſt eın díng das ıemer mıch hın 
zů dır bındet vn̄ ıe bant
L¬ıeb ıch weıs díns lobes me · vıl lan¬
ge wernd es dır beſte · das hat dín 
lıb vn̄ oͮch dın můt · dın lıb hat ſchoͤne vn̄ 
gůte ıugent · dın můt wıſheıt vn̄ ganze 
tugent · ſus bıſtu beıdent halb behůt · waſ 
hulfe eın uber meſſıg lob geſungen · dıs 
lob ſwıe kurtze es ſı mıt rede getwungē · 
es ıſt doch vollen wıt vn̄ bꝛeıt · vn̄ hat 
da bı mâſſe vn̄ warheıt · das ſolt du han  
von mır vur gůt · 
284